مقدمه و هدف پژوهش: این نوشتار- پژوهش یک سوال بسیار روشن دارد: «آینده مدیریت رسانه چگونه خواهد بود ؟» که با یک سوال کمکی می توان آن را روشن تر کرد: «مدیریت رسانه های آینده چگونه خواهد بود ؟» چراکه رسانه های کنونی پیوسته درحال دیگرگونه شدن اند چه رسد به رسانه های سنتی که به تاریخ پیوسته اند. و این دو سوال، بی درنگ ما را با این اندیشه به چالش خواهند کشید که «رسانه های آینده، خود چگونه خواهند بود ؟» سپس با تعمق در این اندیشه و همچنین از طریق معماری سازمانی درخواهیم یافت که این چگونگی دربرگیرنده «فرم، محتوا، و زیرساخت خواهد بود؟».به عبارت واضح تر، چگونگی آینده مدیریت رسانه یا چگونگی مدیریت رسانه های آینده، با روشن شدن چگونگی فرم، محتوا، و زیرساخت رسانه های آینده روشن شده است.روش پژوهش: بر حسب روش مطالعه، این پژوهش در زمره پژوهش های توصیفی قرار می گیرد و برای انجام آن از متدلوژی مطالعات کتابخانه ای و منابع اینترنتی و میدانی، یعنی روش دلفی استفاده شده است. در این روش، دیدگاه های حدود 500 تن از برترین اندیشه ورزان و متخصصان حوزه ارتباطات، رسانه، آینده پژوهی، و ICT اخذ شد.یافته ها: در این پژوهش، با بازتعریف رسانه و نشان دادن رابطه رشد رسانه های اجتماعی و جمعی و شش مرحله «دگرگونی رسانه» و تکمیل رسانه های سنتی با ابعاد دیجیتالی، وچگونگی تولید رسانه های جدید با فرم و محتوای جدید، و نیازها و انتظارهای مخاطبان رسانه ها، مشخص شده که «امکان ادامه حیات برای رسانه های سنتی وجود ندارد» و «در رسانه های آینده باید فرم/ شکل ومحتوای تازه ای شکل بگیرد» و «مشخصات این شکل و محتوای تازه در رسانه های آینده ارایه گردیده است».از جمله مشخصات یافته شده کلیدی این پژوهش می توان اشاره کرد به: «تغییر مداوم اجباری و نابودی قطعی فرم ومحتوا کنونی در رسانه های سنتی، مولتی فرمت و هایپرشدن همه محصولات رسانه ای، حذف زمان و مکان پخش و دریافت، تولید دلخواه و پخش دلخواه یا کاد COD و پاد POD، همراه شدن یا موبایلی شدن، تعاملی، سایبری، سایبرگی، سایبهورگی، اجتماعی، هوشمند و اپلیکیشنی شدن و ده ها مورد دیگر از ویژگی های استخراج شده در حوزه فرم و محتوا بود. افزون بر این ها، مفاهیمی مانند خدمت/ PGPC (که فرم و ساختار پیشنهادی برای مالکیت رسانه های آینده به شکل خصوصی دولتی ملی تعاونی، مدل معماری محتوانگاری، رسانه همراه جهانی/ GMM، رسانه جمعی- اجتماعی/ SMM».نتیجه گیری: در این پژوهش با بهره گیری از مدل های مختلف معماری سازمانی و مدل های مختلف کسب و کار، کاراترین مدل ممکن پیشنهاد گردیده و مشخص شده که آینده رسانه به معنای آینده «فرم، محتوا، و زیرساخت» است، و از این رو، به وضوح نشان داده شده که مدیریت رسانه به معنای مدیریت این سه حوزه است. درنتیجه، چگونگی آینده مدیریت رسانه ها با حدود 100 ویژگی در حوزه های فرم، محتوا، و زیرساخت ترسیم گردیده است.

پژوهش حاضر با هدف سناریوپردازی آینده رسانه ­های ورزشی کشور انجام شد. روش مورداستفاده در این پژوهش برنامه ریزی مبتنی بر سناریو است که در هشت گام طراحی و پیاده شده است. روش گردآوری داده در این پژوهش کیفی و با استفاده از مصاحبه، پنل خبرگی و پیمایش دلفی است. 20 نفر از خبرگان دارای دانش تخصصی و یا تجربه عملی به عنوان اعضای گروه مشارکت­ کننده در پژوهش به صورت گلوله ­برفی انتخاب شدند. همچنین، از نرم افزارهای میک­مک و سناریو ویزارد برای تجزیه وتحلیل داده­ ها استفاده شده است. یافته ­های این پژوهش در دو بخش ارائه شده است. بخش اول شامل شناسایی و دسته ­بندی مؤلفه های کلیدی، پیش ران ها و عدم قطعیت ­های مرتبط است. پنج پیشران تغییر محتوای رسانه ­های ورزشی، به روز شدن محتوای رسانه­ های ورزشی بر اساس نیاز روز جامعه، نیازسنجی از جامعه در خصوص محتوای رسانه­ های ورزشی، آموزش نیروهای انسانی و متخصص برای رسانه ­های ورزشی توسط مراکز آموزشی و دانشگاهی و تدوین برنامه جامع توسعه کیفی رسانه ­های ورزشی، در این بخش تعیین شده و روابط اثرگذاری و اثرپذیری میان مؤلفه ها تحلیل شده است. بخش دوم به شناسایی و توصیف سناریوهای محتمل و سازگار بر اساس پیشران­ ها و عدم قطعیت های ذی ربط، پرداخته است و مشخص گردید از بین دو سناریوی پیشنهادی، تنها یک سناریو در وضعیت امیدوارکننده وجود دارد (سناریوی شماره 1). سناریوی شماره 2 نیز در وضعیت بحرانی قرار دارد؛ یعنی با تغییر محتوا، به روز شدن محتوا، آموزش دادن به منابع انسانی و تدوین برنامه جامع رسانه­ های ورزشی، می­توان انتظار بهبود وضعیت رسانه ­های ورزشی در آینده را داشت.

هدف این پژوهش، شناسایی آینده های ممکن برای رسانه های استانی در افق زمانی ده ساله است. پژوهش حاضر از نوع تحقیق های کیفی است که از روش دلفی با استفاده از تحلیل تِم برای تحلیل داده های حاصل از پرسشنامه باز و مصاحبه استفاده شده است و از آینده پژوهی و روش شوارتز در سناریونویسی برای ترسیم آینده استفاده شد. جامعة آماری شامل کارشناسان حوزة رسانة ملی و استانی و استادان حوزة آینده پژوهی و مدیران سابق و مدیران فعلی صداوسیمای استان ها است که از طریق نمونه گیری هدفمند و روش گلوله برفی تعداد 26 نفر انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان داد که روندهای پیش روی صداوسیمای مراکز استان ها عبارت اند از: رقابت رسانه ای، رشد رسانه های اجتماعی، مدل های نوین کسب وکار، اهمیت مخاطب در رسانه، ارتقاء کیفیت برنامه ها و محلی عمل کردن رسانه ها؛ طبق امتیازات ماتریس اهمیت و عدم قطعیت، دو پیشران اصلی تمرکز در مقابل عدم تمرکز تصمیم گیری و استقلال یا مشارکت رسانه ها برای شناسایی سناریوها و ترسیم آینده انتخاب شد و طبق امتیاز خبرگان، اولویت سناریوها و آیندة متناظر آن مشخص شد: محلی عمل کردن رسانه ها (توجه به فرهنگ و پوشش محلی)، مخاطب محورشدن رسانه ها، حرکت به سوی رسانه های اجتماعی (فعالیت حداکثری در فضای مجازی)، همگرایی رسانه ها، تأکید بر برنامه سازی و ارتقای کیفیـت برنامه ها، تأکید بر ادامة روند فعلی مراکز و حضور رسانه ها در فضای مجازی، مرجعیت رسانه های استانی و بقای آن ها. همچنین آینده های محتمل به ترتیب اهمیت شامل مخاطب گرایی رسانه ها، مشارکت و همکاری رسانه ای، توسعة فعالیت و حفظ اقتدار است.

The abstract of this research focuses on the analysis of Iranian articles about religious media, taking into account the close relationship between religion and media in Iran and the extensive theoretical attention to the subject of religious media in recent years. The study examines the implicit and sometimes explicit meanings conveyed by the authors regarding religious media, as well as the conceptual and intellectual framework of these articles and their authors. Therefore, the main question of this research is to understand how the concept of religious media is perceived conceptually among Iranian researchers and among experts in the field of religion and media.

رسانه ­های صدا پایه یکی از اجزای سپهر رسانه ای یک کشورند. این سپهر رسانه ای و به ‎تبع آن رسانه‎ های شنیداری، در آینده در معرض ابهامات و عدم قطعیت های متعددی در ارتباط با تحوّلات فناوری و تغییرات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی خواهد بود. هدف آینده­ پژوهی، برداشتن پرده­ های ابهام از آینده و افزایش شناخت و ادراک انسان از آن است. پژوهش حاضر، با هدف تدوین سناریوی آینده رسانه های صدا پایه انجام شده است. این پژوهش، بر مبنای نظریه همگرایی رسانه­ ها و با روش سناریونگاری انجام پذیرفته است. حجم نمونه به صورت هدفمند انتخاب شده و نتایج بر اساس مقوله­ های مستخرج از مطالعات اسنادی، مبانی نظری و مطالعه میدانی به دست آمده است. بر مبنای یافته­ های پژوهش، تحلیل محیط، منجر به شناسایی 81 عامل و مؤلفه شد؛ همچنین پس از بحث و بررسی 17 پیشران مؤثر و 6 عدم قطعیت کلیدی شناسایی شدند. رتبه­ بندی این عوامل با نظر خبرگان، بر اساس دو معیار «اهمیت» و «عدم قطعیت» انجام گرفت و بر مبنای دو عدم قطعیت کلیدی دارای بالاترین وزن، یعنی «فناوری» و «میزان مصرف محتوای صوتی» ماتریس سناریوها، تشکیل و چهار سناریوی «رادیو هوشمند»، «منم کاربر»، «آقای برودکستر» و «همزیستی با فناوری» تدوین شد. نتایج نشان داده است که سناریوی رادیو هوشمند، را می توان سناریوی مطلوب دانست. در پایان متناسب با هر سناریوی شناسایی شده، راهکارهایی کاربردی ارائه شده که به سیاستگذاران و تصمیم­ سازان مؤثر صدای جمهوری اسلامی کمک خواهد کرد.

تلاش دشمنان در طول بیش از 4دهه، بر اجرای راهبرد ناکارآمد نشان دادن نظام جمهوری اسلامی، در کنار وجود برخی ناکار آمدی های مدیریتی، موجب شده تا شبهه نا کارآمد بودن نظام جمهوری اسلامی ایجاد شود. در مقابل این تلاش ها و اقدام های دشمنان، تلاش برای تبیین دستاورد های والای نظام جمهوری اسلامی و ارتقای باور عمومی در این زمینه، مساله ای راهبردی برای کشورمان به حساب می آید که اهمال درآن، موجب بحران مشروعیت و تزلزل در مولفه های مقبولیت آن در بین افکار عمومی می شود. این پژوهش در قلمرو تحقیقات کیفی بوده و از روش مصاحبه بهره گرفته شده است. در این راستا رسانه های جمعی از مهمترین مولفه های تبیین، آگاهی بخشی و تعمیق باور عموم نسبت به کارآمدی نظام می باشند. از این روهدف این پژوهش شناسایی و ارائه سازوکار های رسانه ای تبیین کارآمدی نظام جمهوری انقلاب اسلامی ایران و مولفه های باورپذیری آن است. یافته های پژوهش حاکی از این است که بیان دستاوردها باید همراه با رفع ابهامات و شبهه های مهم باشد تا مخاطب برای رفع نیاز اطلاعاتی و ابهامات ذهنی خود سراغ رسانه ای رقیب نرود. بیان دستاوردهای نظام از زبان گروه مختلف جامعه، دیریت کارآمد در سطح جامعه و عدم بی تفاوتی نسبت به چگونگی عملکرد مسئولان، بررسی سیاست های نادرست دولتی و نمایش پیامد های این سیاست ها در زندگی مردم، پرداخت بدون اغراق به فعالیت های دستگاه های اجرایی در بطن نظام، برخی از نتایج این پژوهش است.

یکی از بارزترین وجوه آینده پژوهی به مثابه یک فناوری اجتماعی، تصویرپردازی از آینده مطلوب و طراحی اقداماتی برای تحقق این آینده است. شکل بخشیدن به واقعیت اجتماعی آینده در فضای بین الاذهانی جمعی نیاز به رویکردها و ابزارهایی دارد که عمدتا از جنس عناصر فرهنگی هستند و ریشه در تاریخ و عناصر نمادین مشترک و ارزش های یک اجتماع دارند. یکی از مهم ترین این عناصر، اسطوره است. در این مقاله ابتدا در چارچوب سنت پژوهش کیفی با تکیه بر روش تاملی و نظرورزی به تشریح نقش اسطوره در ساخت تصاویر ذهنی آینده پرداخته شده است و سپس دو مجموعه تلویزیونی «آب پریا» و «محله گل وبلبل» با استفاده از روش نقد اسطوره ای، تحلیل شده اند تا ظرفیت های رسانه برای بازآفرینی اسطوره ها به دقت بررسی شود. نتایج این پژوهش نشان می دهد که رسانه های جمعی به مثابه یکی از آبشخورهای فرهنگی، ظرفیت بالایی برای استفاده از اسطوره ها به منظور تصویرپردازی از آینده مطلوب جمعی دارند؛ اما نکته مهم، فهم کهن الگوها و تلاش برای بازآفرینی مداوم اسطوره ها در قالب داستان هایی است که نسل های امروز و فردا، بتوانند با آن ها ارتباط برقرار کنند.

بسیاری از افکار آینده اندیشانه و تصمیم گیری های ما درباره تحولات و راهبردهای نیل به آنها تحت تاثیر تخیل و تصویر ما از آینده است، همچنین اینکه به آینده خوش بین یا بدبین باشیم، به نوعی گویای تصور ما از آینده خواهد بود. این مطالعه پس از بیان مساله و اهمیت پژوهش در خصوص تصاویر آینده، به ارزیابی چیستی آنها از دید متفکران و آینده پژوهان می پردازد. سپس به سازوکارهای ساخت این تصاویر اشاره می کند و جایگاه رسانه های جمعی در فرایندهای موثر بر این سازوکارها تبیین می شود. این پژوهش در ادامه به مورد پژوهی رفراندوم خروج کشور انگلستان از اتحادیه اروپا (برکسیت) می پردازد و نقش برخی رسانه های جمعی بریتانیا را در تعامل با بازیگران موافق و مخالف خروج که منجر به ساخت تصاویر شخصی مردم آن کشور از جهان پس از برکسیت شده است، مورد ارزیابی قرار می دهد؛ تصاویری از آینده که به لحاظ رفتار رای دهی، خود را در رای به خروج از اتحادیه اروپا نشان داد.